Làm 3 tháng là đủ “gỡ” tiền phạt

Ông Phan Văn Minh – Giám đốc Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ LĐTBXH) từng than thở: Từ năm 2004 đến nay, Việt Nam đưa được gần 74.000 lượt NLĐ sang làm việc ở Hàn Quốc. Mỗi năm, lực lượng LĐ này gửi về Việt Nam khoảng 700 triệu USD. Số LĐ sau khi hết HĐ không về nước, ở lại làm việc và cư trú bất hợp pháp có lúc lên đến 57%. Những tỉnh có số LĐ ở lại bất hợp pháp nhiều nhất là Đắk Lắk, Bạc Liêu, Quảng Ngãi và Đắk Nông.

Ông Choi Byung Gie – Giám đốc Chương trình EPS Việt Nam (hệ thống cấp phép vấn đề việc làm sử dụng cho LĐ nước ngoài làm việc tại Hàn Quốc, giúp họ được hưởng các chế độ như những LĐ khác của Hàn Quốc – PV) – cho rằng mức ký quỹ 100 triệu đồng do cơ quan chức năng Việt Nam áp dụng để đề phòng LĐ sang Hàn Quốc làm việc theo chương trình EPS bỏ trốn là không đủ sức răn đe NLĐ.

Thực tế, thu nhập của NLĐ Việt Nam ở Hàn Quốc – dù chỉ là LĐ phổ thông – thấp nhất là 1.000USD/tháng, có người đạt hơn 2.000USD/tháng, cao gấp rất nhiều lần thu nhập của công nhân đang làm việc ở các khu công nghiệp ở Bình Dương. Như vậy, chỉ cần làm việc 3 tháng là NLĐ đã “gỡ” lại được số tiền ký quỹ bị mất đó, trong khi thời hạn đi làm việc có thể kéo dài đến 1 năm, ông Choi Byung Gie phân tích.

Bên cạnh đó, lý do để NLĐ tìm mọi cách, quyết tâm ở lại Hàn Quốc một phần vì chi phí ban đầu họ bỏ ra để được đi xuất khẩu LĐ qua Hàn Quốc rất lớn. Từ năm 2004 đến nay, chương trình đưa NLĐ sang Hàn Quốc làm việc là do chính phủ 2 nước thực hiện, chứ không phải do Cty bên ngoài nhưng NLĐ lại không biết. Họ dễ trở thành nạn nhân của “cò mồi”, phải đóng số tiền cao hơn 10 lần so với số tiền thực tế (khoảng hơn 600USD để trang trải chi phí vé máy bay, lệ phí xin cấp visa, bồi dưỡng kiến thức và một số chi phí hành chính khác).

Sẽ "cấm cửa" địa phương tiếp tục để lao động bỏ trốn

Nhằm giảm tỉ lệ LĐ cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc, tại hội nghị triển khai các giải pháp vận động NLĐ hết hạn HĐLĐ tại Hàn Quốc trong năm 2014 về nước, Cục Quản lý LĐ ngoài nước đề nghị sở LĐTBXH các địa phương phối hợp triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngay sau ngày 10.3.2014. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Lao động ngoài nước, Ngân hàng Chính sách xã hội đôn đốc việc ký quỹ đối với NLĐ đi làm việc tại Hàn Quốc theo Quyết định 1465/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ. Bộ LĐTBXH sẽ đề nghị phía Hàn Quốc hạn chế giới thiệu LĐ của các địa phương có tỉ lệ LĐ bất hợp pháp cao. Ngoài ra, cục cũng đề nghị xã, phường nghiên cứu đề xuất xử phạt hành chính đối với gia đình có con em cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc sau khi đã vận động tuyên truyền mà không có kết quả.

Mạnh mẽ hơn, ông Nguyễn Thanh Hòa – Thứ trưởng Bộ LĐTBXH – khẳng định, bộ sẽ cho dừng chương trình xuất khẩu lao động ở những địa phương nào để tình trạng LĐ bỏ trốn tăng lên. Tuy nhiên, bàn về việc tiếp tục nâng mức ký quỹ 100 triệu hiện tại, ông Hòa cho rằng không thể, vì sẽ trở nên quá tầm với NLĐ nghèo